Pisarz i lokalny historyk Leanid Ławresz opublikował dwie książki, które przybliżają czytelnikowi historię międzywojennego Wilna i zachodniej Białorusi. Jedna z nich to skrócony przekład „Albumu wileńskiego” Stanisława Lorenca, druga to zbiór wybranych artykułów wileńskiego pisarza i dziennikarza Józefa Mackiewicza. Teksty zostały przetłumaczone z języka polskiego i są dostępne do bezpłatnego pobrania w formacie PDF na stronie internetowej Academia.edu, informuje bellit.info
Zbiór „Tu zawsze było serce Wielkiego Księstwa…” zawiera tłumaczenia kilku artykułów prasowych Józefa Mackiewicza z lat 30. XX wieku, przede wszystkim tych, które zdaniem tłumacza mogą zainteresować białoruskich czytelników. Znajdują się tam między innymi wywiady z dramatopisarzem, postacią teatralną i powieściopisarzem Franciszkiem Olechnowiczem, który odbył kilka lat katorgi w obozie sołowieckim.
„Dodam również, że jako pisarz, tłumaczenie Mackiewicza było dla mnie bezcelowe , ponieważ jego proza, styl, krytyczny i sarkastyczny umysł są naprawdę urzekające. Ten zbiór zawiera również kilka tekstów jego brata Stanisława , które w znaczący sposób uzupełniają artykuły Józefa Mackiewicza ” – pisze tłumacz Leanid Ławresz we wstępie.
„Album wileński” to zbiór wybranych wspomnień dr. Stanisława Lorentza, konserwatora wileńskiego w latach 1929–1935, odpowiedzialnego za konserwację i restaurację zabytków.
Stanisław Lorenz urodził się 28 kwietnia 1899 roku w Radomiu (Polska), zmarł 15 marca 1991 roku w Warszawie. Polski krytyk sztuki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (1947), członek honorowy wielu europejskich akademii, ekspert UNESCO.
Po ukończeniu studiów doktoranckich jesienią 1924 roku Lorenz pozostał na Uniwersytecie Warszawskim. W 1927 roku został urzędnikiem Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W latach 1929-1935 kierował wydziałami ochrony zabytków w guberniach wileńskiej i nowogrodzkiej , jednocześnie wykładał na Uniwersytecie Wileńskim im. Stefana Batorego i był kierownikiem wydziału sztuk pięknych w administracji gubernialnej wileńskiej. W swoich pracach z lat 30. XX wieku zajmował się poszczególnymi zagadnieniami rozwoju architektury białoruskiej. Jest autorem monografii o I. K. Glaubitzu „Jan Krzysztof Glaubitz, architekt wileński XVIII wieku” (1937).
W publikacji wymieniono nazwiska ważne dla Białorusinów: od Ferdynanda Ruszczyca i Jana Bułhaka po Adama Mickiewicza i Antona Łuckiewicza .